guinea1

Guineaworm (Dracunculus medinensis)

Wat?
Een parasitaire nematode (“worm” voor de leek) die mensen infecteert.

Waar?
Eerst heel Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Nu, bijna nergens.

Waarom?
Omdat het uitroeien van sommige ziekten een reële mogelijkheid is.

Uitsterven is natuurlijk iets afschuwelijks. Een hele diersoort, uniek, onvervangbaar, die voor altijd verdwijnt. Dat mag niet gebeuren. Geef nu aan giro 0468. Bedankt namens moeder Aarde.

Mee eens? Beetje laf valletje van mij. Er zijn soorten die wij, en moeder Aarde, kunnen missen als kiespijn.

En nog een diertje dat echt absoluut helemaal niemand gaat missen is de Guineaworm. Een nematode die de mens als gastheer heeft. Zelden dodelijk, wel 100% naar. De levenscyclus van het beest werkt als volgt: een West-Afrikaan krijgt via vlokreeftjes in oppervlaktewater larven van Dracunculus binnen. De wormen boren zich door de ingewanden naar het spierweefsel, en paren daar. Het vrouwtje groeit uit tot een monsterlijke één meter lang en boort zich via de huid naar buiten, waar ze haar achterlijf via een zweer buiten de menselijke gastheer steekt. En dat is meestal op een plek waar je hem niet wilt: de lies, enkel, hand, genitalia of een oog.

De felle vurige pijn van de zweer zorgt dat de gastheer verkoeling zoekt in water, waar de baarmoeder van de worm barst en tienduizenden larven het ruime sop kiezen. De worm sterft, de mens lijdt, en het water is geïnfecteerd.
Het alternatief, en de enige veilige manier om de worm te verwijderen, is om hem centimeter voor centimeter, in de loop van dagen of weken, rond een stokje te wikkelen tot hij helemaal eruit is. Alle honderd centimeter lang.
Helemaal niemand is gebaat bij zo’n wezen, of mis ik iets?

guineaworm
Credits

Hoe dan ook, het is bijna schluss voor Dracunculus medinensis, het kutbeest. Want parasieten kan je uitroeien door hun levenscyclus te onderbreken, bijvoorbeeld door hun gastheer een generatie of wat vrij van infectie houden. En dat is precies wat de NGO van ex-president Jimmy Carter heeft gedaan vanaf de jaren 80. Door voorlichting te geven over de worm en hoe hij mensen infecteert, en te zorgen voor brede distributie van waterfilters. Met als expliciet doel het uitroeien van de Guineaworm.

Zo staan er nog wel meer ziekteverwekkende dieren op het lijstje van genocidekandidaten. Biologe Olivia Hudson is bijvoorbeeld voorstander van het uitroeien van muggensoorten die malaria en andere ellendige ziekten verspreiden. Ze stelt dat dat kan gebeuren door “knockout genes” te verspreiden in de populatie. Als ik me niet vergis, is daar in Wageningen de laatste tijd hoopgevend onderzoek naar verricht.

guineaworm
Credits

Zie je dat grafiekje? In 1986 waren er een miljoen gevallen van dracunculiasis. Vorig jaar 22. De paar dozijn dorpjes waar de ziekte nog voorkomt bevinden zich in politiek instabiel gebied, wat de uitroeiing moeilijk maakt. Maar toch. Met zo’n gigantische terugloop ziet het ernaar uit dat dit de tweede grote menselijke ziekte wordt (na pokken) die uitgeroeid gaat worden. En niemand die daarom gaat treuren. Tabee, arrivederci, rot in pieces. Kutworm.

Credits cover image

 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *