Troodon4

Troodon

Wat?
Een dinosaurus – een intelligente, kleine, gevederde dinosaurus.

Waar?
Noord-Amerika, 65 miljoen jaar geleden.

Waarom?
Misschien verandert dit jouw beeld van wat een dinosaurus is.

Een paar van mijn allerfavorietste Diertjes zijn, ironisch genoeg, al heel lang dood. Sinds ik een schattig klein jochie was heb ik plastic dinosaurusjes gespaard. De hele bups van 300 stuks is inmiddels richting het grof vuil verdwenen geloof ik, maar mijn interesse voor de prehistorische monstertjes is er altijd gebleven.

Troodon
Credits

Vraag je iemand hoe een dinosaurus eruit ziet, dan zegt ie waarschijnlijk iets in de trend van groot, eng, lomp, primitief. Inderdaad had je er gigantische reuzen bij zoals deze langnekkige Diplodocus. En doodenge vleesetende Godzilla-types die je met één hap in tweeën konden bijten – bijvoorbeeld de Carcharodontosaurus. Maar wat ik zelf de allerinteressantse soorten vind zijn de dino’s waaruit de vogels zijn voortgekomen.

Veel mensen weten wel vaag dat vogels afstammen van reptielen. Maar ze kennen niet het grijze gebied daartussenin: de snelle warmbloedige dinosauriërs met vleugelachtige armen en een felgekleurd verenpakje. Met grote ogen, broedzorg en hoge intelligentie. De hoogst ontwikkelde dinosauriërs, waarvan de achterachterkindjes nog steeds vrolijk in de bomen zitten te kwetteren. De laatste decennia zijn er, onder andere in China, heel veel nieuwe gevederde, prachtig bewaard gebleven dinosauriërs ontdekt. Daardoor hebben we ons beeld van deze dieren – hoe ze eruitzagen, hoe ze zich gedroegen – drastisch moeten bijstellen.

Troodon
Credits

Bijvoorbeeld dit prachtige en intens vreemde beest. Het heet een Troodon (“verwondende tand”) en lijkt veel meer op een grote loopvogel met extra handjes en tandjes dan op een hagedis. Zijn dichte fluffy verenpak zorgde voor uitstekende isolatie in de kou – deze twee a drie meter lange dinosaurus leefde vooral in koude, zelfs Arctische gebieden in Noord-Amerika. Troodon was daar waarschijnlijk een opportunisch roofdier, dat kleinere dinosauriërs, eieren, aas en vruchten at. En de eierleggende zoogdiertjes van toen, die dankzij Troodon en zn maatjes 160 miljoen jaar lang geen kans hadden om veel groter of spannender te evolueren dan een soort debiele spitsmuis.

Het bijzonderste is wel dat de primitieve veren van dinosauriërs eerst dienden om het beest te isoleren (en indruk te maken op soortgenoten). Pas later zorgden ze ervoor dat kleine dino’s er glijvluchten mee konden maken en mee leerden vliegen. De Archaeopteryx, het dier dat vaak als de eerste vogel wordt beschouwd, is nauw verwant aan Troodon en had functionele vleugels waarmee hij kon vliegen. Zijn grotere verwanten waren daar te zwaar voor, maar hadden alsnog kleine vleugeltjes, voor intimidatiegedrag en/of als isolatie. De schubbige raptors uit Jurassic Park? Ook familie, en in het echt evengoed bedekt met een dicht verenkleed.

Maar 65 miljoen geleden – de tijd dat Troodon bestond – was de fun over. Een gigantische meteoriet sloeg in op Yucatan – het einde van alle dinosauriërs groter dan een mus. Bekijk dit prachtige en droevige clipje over de laatste dag van de allerlaatste dinosaurus, een mannetjes-Troodon die probeert te overleven in de nucleaire winter na de inslag.

 

Credits cover image

 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

1 Comment

  1. Jeroen zegt:

    Noowww, wat een schatjes, zie ze lekker in de sneeuw ravotten. Maar wat een in-tragisch filmpje…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *